Na łamach serwisu California Online rozmawiamy z naszą rodaczką Mariolą Bąk, która od 2003 roku działa prężnie na rynku nieruchomości w USA, a dokładniej w San Franisco. Mariola opowiedziała nam o tamtejszym rynku nieruchomości i różnicach, które obserwuje w Bay Arrea względem innych obszarów. Jak się okazuje, rynek nieruchomości w USA jest dość skomplikowany i posiadanie pośrednika sprzedaży nieruchomości jest dość typowe dla tej szerokości geograficznej.
Redakcja: Jak to się stało że trafiłaś do USA. Jaka jest Twoja historia.
Mariola Bąk: Przybyłam do Stanów w grudniu 2001 jako au-pair. Po czterodniowym szkoleniu w Nowym Jorku, trafiłam do San Bruno – mała miejscowość pod samym San Francisco. Od tamtego czasu mieszkam w San Francisco Bay Area (tak nazywa się ten rejon- 9 gmin otaczających San Francisco). W Kalifornii zakochałam się niemalże od pierwszego dnia: piękne widoki, palmy, ocean, mili ludzie, różnorodność kuchni międzynarodowych. W 2003 zaczęłam pracę w agencji nieruchomości w San Francisco i do tej pory pracuję w tej branży.
2. Jak działa rynek nieruchomości z Kalifornii? Jakie są jego największe problemy.
Rynek z Kalifornii jest bardzo aktywny i urozmaicony. Jest ogromna różnica w cenach w zależności od miejsca zakupu domu. Przykładowo, można kupić dom czteropokojowy z dwoma łazienkami za około $350 000 w rejonach centralnych, albo ten sam dom w dobrej dzielnicy w San Francisco, Los Angeles czy Silicon Valley za ponad $2 miliony. Myślę że wysokie ceny są największym problemem rynku nieruchomości w Kalifornii. Dlatego też ludzie kupują domy na obrzeżach większych miast i dojeżdżają nawet 2 godziny do pracy każdego dnia. To dokładnie była moja historia parę lat temu, kiedy przeprowadziłam się z San Francisco do East Bay. Podróżowałam do pracy metrem i zajmowało mi to 2 h rano i 2 h z powrotem po pracy, czyli 4 h dziennie. W godzinach szczytu korki na mieście i autostradach są okropne.
Jeśli chodzi o samą transakcję, to większość ludzi używa agentów nieruchomości. Proces kupna domu jest skomplikowany: regulacje/prawa różnią się od gminy do gminy, poszczególne regiony mają własne formularze i transakcja wymaga użycia firmy pośredniczej tzw escrow/title.
W Kalifornii północnej, escrow i title to jest zazwyczaj ta sama firma; W Kalifornii południowej są to dwie osobne firmy. Oczywiste różnice są również między zakupem mieszkania/domu a kamienicą, która posiada więcej niż pięć mieszkań. Zakup budynków komercyjnych (hotele, apartamenty z 5 mieszkań +, fabryki,stacje benzynowe, etc) ulega lekko innym zasadom.
3. Czy rozpoznajesz podstawowe różnice pomiędzy rynkiem nieruchomości w Polsce a w USA? Jakie według Ciebie są wyraź różnice. Czy Polacy bywają zaskoczeni w USA np. procedurami?
Myślę że główną różnicą rynku nieruchomości w Polsce w porównaniu z rynkiem nieruchomości w Stanach jest mentalność kupca. Z tego co pamiętam, W Polsce kupujemy dom lub mieszkanie na zawsze: najpierw dla nas, potem zostaje on dla naszych dzieci. Tutaj też tak bywa, ale większość ludzi mieszkająca w większych miastach przeprowadza się średnio co 10 lat, także nieustanne kupno i sprzedaż nieruchomości jest czymś normalnym. Je jestem już w 3 domu od przybycia do Kalifornii i powoli myślę o następnej przeprowadzce. Ludzie przeprowadzają się z różnych powodów, najczęściej z powodu pracy, powiększającej się rodziny, i aby być w lepszych dzielnicach gdzie są lepsze szkoły.
Jak już nieco wspomniałam w odpowiedzi na poprzednie pytanie, procedura zakupu nieruchomości w Stanach jest inna niż w Polsce. Jest więcej osób zaangażowanych w danej transakcji, jest dużo więcej dokumentów, i poszczególne miasta mają własne regulaminy i wymagania, np inspekcja kanalizacji, wniosek z urzędu miasta ukazujący pozwolenie na remont (tak, jeśli osoba chce zmienić kuchnię lub łazienkę czy wymienić dach, powinni poinformować urząd).
4. Czy rynek nieruchomości w Kalifornii różni się od tego w pozostałych stanach? Jakie są największe różnice.
Każdy stan ma swoje zasady jeśli chodzi o kupno i sprzedaż nieruchomości. Większość stanów używa agentów i firm pośredniczych (escrow/title), ale są też stany gdzie obecność prawnika jest wymagana. Jedną z największych różnic są ceny. Średni koszt domu w Stanach jako ogół jest około $410,000. W Kalifornii średnia wynosi lekko ponad $900,000.